Wakacje

Wakacje Serbia

Ponad 80 procent ludności Serbii to chrześcijanie, wyznający serbski Kościół prawosławny. Ponieważ religia ta odegrała kiedyś ważną rolę w walce o niepodległość z dominacją osmańską i kształtowała tożsamość Serbów, odcisnęła swoje piętno także na świętach poza Wielkanocą i Bożym Narodzeniem.

Jedną z osobliwości jest to, że niektóre święta obchodzone są według starszego kalendarza juliańskiego, inne według młodszego gregoriańskiego – Nowy Rok nawet dwukrotnie. Ale nie wszystkie święta w Serbii są wolne od pracy.

Przegląd

Nowy Rok (według kalendarza gregoriańskiego) – 1 i 2 stycznia

Boże Narodzenie – w dniu 7 stycznia

Nowy Rok (według kalendarza juliańskiego) – w dniach 13 i 14 stycznia

Dzień św. Sawy – 27 stycznia

Święto Narodowe – 15 lutego

Wielki Piątek – w maju

Wielkanoc prawosławna – w maju (Niedziela Wielkanocna i Poniedziałek Wielkanocny)

Święto Pracy – w dniu 1 maja

Dzień Zwycięstwa – 9 maja

Dzień Serbów, którzy zginęli za Ojczyznę (“Vidovdan”) – 28 czerwca

Ciekawostki na temat wybranych świąt

Dzień św. Sawy

Święty Sawa z Serbii żył około 1200 roku i był nie tylko biskupem prawosławnym i autorem pierwszego serbskiego kodeksu, ale także twórcą literatury serbskiej, dlatego jest patronem szkół. Ceremonia, podczas której Sawa w 1221 r. koronował swojego brata Stefana na króla zgodnie z obrządkiem prawosławnym, uważana jest za narodziny serbskiego Kościoła prawosławnego.

W 1236 r. zmarł w Tarnowie (dziś Bułgaria), później jego doczesne szczątki jako relikwie zostały przekazane do Serbii. W 1594 r. Osmanowie spalili jego kości jako środek karny za serbskie powstanie rok wcześniej.

W miejscu, gdzie podobno miało miejsce to spalenie, stoi dziś największa na świecie cerkiew prawosławna – Sobór św. Sawy.

Święto narodowe

W 1459 r. Osmanowie ostatecznie podbili Serbię – przez prawie cztery wieki obszar ten pozostawał częścią Imperium Osmańskiego. Dzień 15 lutego, który od 2001 roku jest obchodzony jako święto narodowe, dwukrotnie w historii miał duże znaczenie dla niepodległości kraju: w 1804 roku w tym dniu zapadła decyzja o pierwszym serbskim powstaniu, które przejściowo doprowadziło do częściowego wyzwolenia. W 1835 r. weszła w życie pierwsza serbska konstytucja.

Od 2007 roku 15 lutego obchodzony jest również Dzień Armii Serbskiej.

Vidovdan

Dzień 28 czerwca jest również kilkakrotnie podkreślany w historii Serbii, z których tylko niektóre zostały tutaj wspomniane: W 1389 roku (według kalendarza juliańskiego 15 czerwca) miała miejsce słynna bitwa na Polu Czarnych Ptaków pomiędzy Serbami i Osmanami. Bitwa ta, w której zginął również dowódca armii Knez Lazar Hrebeljanović, jest symbolem męczeństwa w służbie chrześcijaństwa.

W 1914 r. bośniacki Serb zastrzelił 28 czerwca w Sarajewie Franciszka Ferdynanda, następcę tronu austro-węgierskiego – wydarzenie, które ostatecznie wywołało I wojnę światową, po której 28 czerwca 1921 r. w ówczesnym Królestwie Jugosławii przyjęto tzw. konstytucję Vidovdana.

W 1989 roku, w 600. rocznicę bitwy na Czarnym Polu, Slobodan Milošević wykorzystał tę historyczną datę do wygłoszenia niesławnego przemówienia, które z perspektywy czasu rozumie się jako zapowiedź rozpadu Jugosławii i krwawej wojny na Bałkanach.

Dziś obchodzony głównie ku czci poległych, Vidovdan (niem. Sankt-Veits-Tag) jest właściwie dniem pamięci o św. Jednak – jak głosi pewna teza – kościół chrześcijański nawróciłby w ten sposób tylko pogańskie obchody święta Svantovit. Svantovit natomiast – i to zamyka krąg – był starosłowiańskim bogiem wojny.